Ivan Turgenyev – İlk Aşk

İlk’lerin genel olarak unutulmaz, hatırda kalıcı bir yönü vardır. Hele bu ilk aşksa kalıcılığı daha katmerli olabilir. Turgenyev’in İlk Aşk kitabı da bir araya gelmiş üç arkadaşın birbirilerinin ilk aşklarını merak etmeleriyle başlar. Üç arkadaştan ikisinin ilk aşklarından bahsi kısa sürse de anlatıcının aşkı farklıdır ancak aşkını konuşarak heba etmek istemez. Bunun yerine yazıya dökmek için iki hafta müsaade ister. Olay 1833 yılının ortalarında cereyan eder. İki sayfalık bu girizgahla kitap anlatıcıya kendisini bırakır.

Baba- oğul ilişkileri eskiden günümüze bir çok kitabın, öykünün veya sözlü anlatımın konusu olmuştur. İlk aşk kitabında baba-oğul ilişkisine durumu daha da karmaşıklaştıracak aşk ilişkisi ekleniyor. Turgenyev bu denklem içerisinde okuyucuya dönemin Rusya’sına dair önemli tespitler de dile getiriyor. Toplum yapısı, toplumdaki değişim, aile içi ilişkiler gibi durumlar hakkında fikir sahibi olabiliyoruz.

Kahramanımız Vladimir Petrovich delikanlı yaşlarındayken yan komşuları Zinaida ile tanışmasıyla başlar aşk hikayesi. Zinaide soylululuğu yitmeye yüz tutmuş bir ailenin kızıdır. Toplumun ileri gelenleri Zinaida’nın etrafında dolaşıp, her söylediğini yapmaya çalışmaktadırlar. Ama nafile! Zinaida hiçbirinin bu isteklerine yanıt vermez. Vladimir de günden güne daha fazla aşık olmaya başlar ve hayatının her anı Zinaida ile dolmaya başlar.

” Bu benim yaşadığım ilk aşktı. Yeni işe başlamış biri gibiydim. Artık serseri bir mayın gibi dolaşmıyordum, bir amacım vardı, kıpır kıpırdım. Ama artık sevinçlerin yanında acılara, üzüntülere de hazır olmalıydım. Bunu zamanla öğrencektim.

Zinaida’da ayrıyken çile dolduruyordum. Kafam çalışmıyor, bir iş tutamıyordum; kavuştuğum zaman da huzurum yoktu. Kıskançlıktan kendi kendimi yiyordum. Onun yanında kendimi değersiz, küçük görüyor ya aptalca küsüyor ya da yaltaklanmaya başlıyordum. Kaç kere evlerine bir daha adım atmamak için kesin kararlar vermiştim! Sonra oraya karşı gelinmez bir kuvvetle yeniden sürükleniyordum… ”  s.43

Ancak günler geçtikçe Zinaida’nın birisine aşık olduğunu anlar. Ama kim olduğunu anlaması biraz zaman alır. Sevdiği kız babasını sevmektedir.

”  Babamın üzerimde garip bir etkisi vardı. İlişkilerimiz de öyle; her baba- oğulunkine benzemezdi. Eğitimimle hemen hemen hiç ilgilenmezdi, hırpalamazdı da. Hattâ diyebilirim ki çok kibar davranırdı bana karşı. Yalnız, aramızda yakınlığa da fırsat bırakmazdı. Babamı hem sever, ona hem hayranlık duyardım, o gözümde örnek bir erkekti! Aramızda mesafe bırakan gizli bir elin varlığını hissetmesem ne kadar bağlanacaktım ona! İstediği anda bir kelime, tek bir hareketle içimde sonsuz bir güven uyandırırdı. Ona kalbimi açar; akıllı, deneyimli bir arkadaşla, hoşgörür bir eğiticiyle konuşur gibi aklıma geleni söylerdim.   ” s.39

Babası hakkında bu düşüncelere sahip Vladimir sevdiği kızın babasıyla aşık olduğunu öğrenince artık ne geri çekilebilen ne de yapabileceği bir şeyi kalmayan bir aşık olarak devam eder sevmeye. Rus klasik edebiyatında ki saf, temiz sevda hali burada da karşımıza çıkar.

” Bana sadece Zinaida Aleksandrovna deyin. Neden bütün çocuklarda, (düzelterek) yani bütün gençlerde demek istiyorum, içindekini söylememek huyu var ? Büyüklere benzemek için galiba… ” s.18

” Yoksa beklenmedik bir rakip mi yendi seni?.. diye haykırdı. O anda gözlerim Zinaida’nın bakışıyla karşılaştı. Gözlerini indirdi, hafifçe kızardı. Sarsıldım. Bundan önce onu sevenleri kıskanırdım; şimdi onun birisini sevebileceği ilk defa aklıma geldi. ” Seviyor… Birisini seviyor… ” dedim kendi kendime. ” s.49

” Bu işlerin püf noktası nedir, biliyor musunuz ? Zamanında çekilebilmek, düştüğünüz ağdan zedelenmeden çıkmak… Siz ayrılabildiniz, şansınız varmış… Bir daha yakalanmamaya bakın.  ” s.96

“Şiirin asıl güzelliği nedir, biliyor musunuz? Hayatta olmayan , olandan çok daha iyi, hatta gerçeğe çok daha yakın şeylerden bahsetmesi…
“Sevmemek elinde değil… İstese de elinde değil!..”  “

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s